ބުނި ބުނީގެ އޮއިވަރުގައި ޖެހުން

މީހަކު ކިޔައިދިން ވާހަކަ އެކެވެ. ވަރަށް ކުރީގެ އެހައިމެ ގާތް ރައްޓެއްސަކާ ދިމާވެއްޖެއެވެ. ޒަމާންތަކެއް ކޮށްފައެވެ. ފެނުނުއިރު ހުރީ ސިފައަށް ބަދަލުތަކެއް ވެސް އައިސްފައެވެ. އިންސާނީ ތަބީޢަތެވެ. ކޮންމެއަކަސް ގިނަ ދުވަސްތަކެއް ކޮށްފައި ބައްދަލުވުމުން ލިބުނީ ވަރަށް ބޮޑު އުފަލެކެވެ. ހާލު އަހުވާލުގެ ވާހަކައާއި އެގޮތް މިގޮތުގެ ވާހަކަ ތަކަކަށްފަހު، ދެ މީހުން ވަކިވީ ފޯނުގެ ޑައިރެކްޓްރީއަށް އައު ނަންބަރެއް އިތުރުކޮށްލަމުންނެވެ. އޭގެފަހުން ދޭތެރެ ދޭތެރެއިން ގުޅާލަމެވެ. ދިމާވެއެވެ. ވާހަކަ ދައްކަމެވެ.

އެއްރެއަކު ޕާޓީއެއްގެ ތެރެއިން ފެނިއްޖެއެވެ. ތަންކޮޅެއް ދުރުންނެވެ. އާންމު އުޞޫލުން ހިނިތުންވެލައިފީމެވެ. ރައްދުގައި ހިނިތުންވުމެއް ނައެވެ. ފެނުނީ ބީރައްޓެހި ގޮތެކެވެ. ބަނަ މޫނުމައްޗެކެވެ. ކޮންމެވެސް ކަމެއް ވެއްޖެކަން ކަށަވަރެވެ. ގާތަށް ގޮސް ވީ ކީއްތޯ އަހައިފީމެވެ. މާ ގަޔަކާ ނުވިއެވެ. ވީގޮތެއް ވެސް ނުބުންޏެވެ. އަޅައެއް ނުލަމެވެ. ގެނައި ދުރުކަން އެގޮތުގައި ބަލައިގަތީމެވެ. މި ވަގުތަށް އޮތް އެންމެ ރަނގަޅުގޮތްކަމަށް ނިންމާފައެވެ.

ވީގޮތް އެނގުނީ ދުވަސްކޮޅެއް ފަހުންނެވެ. އޭނާ ވެސް ދަންނަ އެހެން ރައްޓެއްސެއް ފުށުންނެވެ. ބުނި ބުންޏޯ އެއްގައި ޖެހި ފިތުނީއެވެ. “މާ ގާތް ރައްޓެއްސަކު” ދައްކާލި، މާ ރީތި ވާހަކައެއްގެ ޖާދޫގައި ބެދި، މާ ބޮޑަށް ހައްޔަރުވީއެވެ. ހަގީގަތް އޮޅުންފިލުވަން ވެސް ބޭނުން ނުވީއެވެ. އިސްކުރީ ނުރުހުމެވެ. ފަސްކުރީ ގުޅުމެވެ. މިއީ މިކަންކަން ވެގެންވާނެ ގޮތެއްކަމަށް ނުވިޔަސް، ވަރަށް ގިނައިން ވާ ގޮތެކެވެ. މީހަކު އައިސް ވާހަކައެއް ދައްކާލައިފި ނަމަ، ވަގުތުން އެ ވާހަކައެއް ގަބޫލު ކުރެވެއެވެ. ގަބޫލު ކުރެވުނުލެއް ބޮޑުކަމުން، އެއާ އެއްގޮތަށް މީހާގެ ހިތާއި ނަފުސު ދީލައި ވެސް ލެވެނީއެވެ.

މިއީ ތިން ފަރާތުން ވެސް ވިސްނައި ފިކުރުކުރަން ޖެހިފައިވާ މައްސަލަ އެކެވެ. ފުރަތަމަ ފަރާތަކީ، އެ ވާހަކައެއް ދައްކާ ފަރާތެވެ. ވިސްނަންވީ ދެއްކޭ ވާހަކައެއްގެ ސަބަބުން މަސްލަޙަތަށް ކުރާނެ އަސަރެއް އޮތްތޯއެވެ. ފަސާދައަށް ހުޅުވިދާނެ ދޮރެއް ހުރިތޯއެވެ. އެފަދަ ކަމަކަށް ކިރިޔާ ވެސް މަގުފަހިވާ ނަމަ، އެންމެ އައުލާކަން ބޮޑީ، އެފަދަ ދަނޑިވަޅުގައި ހަނު ހުރުމެވެ. ދެވަނަ ފަރާތަކީ އަޑު އަހާ މިހާއެވެ. މީހަކު އައިސް ކޮންމެ ފަދަ ވާހަކައެއް ވެސް ދައްކަފާނެއެވެ. ދައްކާ ކޮންމެ ވާހަކައެއް ހަގީގަތަކަށް ނުވާނޭކަން ސިކުނޑީގައި ބާއްވާށެވެ. އެންމެ ބުއްދިވެރި ގޮތަކީ މީހަކު އައިސް އެ ބާވަތުގެ “ކޫސަނި” ވާހަކައެއް ދައްކާންފަށައިފި ނަމަ، އެ ވާހަކައެއް އަޑުނޭހުމެވެ. އެފަދަ ހިތްވަރެއް ނުލިބުނު ނަމަ، އަޑު އެހިދާނެއެވެ. އެއަށްފަހު އެ ކަމެއް ރައްދުވާ ފަރާތަކާ ސުވާލުކޮށް، އޮޅުން ފިލުވައިލުމީ އެންމެ އެދޭވޭ ގޮތެވެ. ހިތުގައި “އަލިފާން ރޯކޮށްގެން” ހުރުމަކީ ފިނޑިކަމުގެ އިންތިހާއެވެ.

ބުނިބުންޏަށް ވާހާކަ ދެއްކުމަކީ، އޭގެ ޒާތުގައި ނުރައްކާތެރި ކަމެކެވެ. ހީނުކުރާ ފަދަ ބޮޑިތި ގޯސްތައް އުފެދި، ފޫނުބެއްދޭ ފަދަ ގެއްލުންތަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހިދާނެ ކަމެކެވެ. އެއް ލޭ ހިނގައި، އެއް ތަށިން ކައި، އެއް ފުރާޅެއްގެ ދަށުގައި އުޅެ ބޮޑެތިވެފައި ތިބި ބަޔެއްގެ މެދުގައި، ދުވަހަކު ނިއްވާނުލެވޭ ފަދަ ބިޔަ އަލިފާންގަނޑެއް ރޯވެދާނެއެވެ. ކުޑަދުވަހުއްސުރެ އެކުވެރިކަމާއި ގާތްކަމުގައި އުޅެމުން އަންނަ ދެ މިތުރެއްގެ ބަދަހި ގުޅުމުގެ ޗޭނުފަށް، އިސާހިތަކު ކަނޑައިގެން ގޮސް ދެ ހަތުރުންނަށް ވެދާނެއެވެ. މިހިރީ ހިނގާފައި ހުރި، ހިނގަމުން އަންނަ ކަންކަމެވެ.

މިއީ ސިޔާސީ ޒަމާނެވެ. ސިޔާސީ ކޮންމެވެސް ކުޅިގަނޑެއް ގައުމުގައި ނުކުޅޭ ދުވަހެއް ފަހުގެ ތާރީޚުގައި މަދެވެ. ކަމެއް ހިނގައިފި ނަމަ، ބުނި ބުންޏޯގެ އަޑު ގަދައެވެ. ދެ މީހަކަށް އެއް ގޮތަކަށް އެއް ވާހަކައެއް ނުދެއްކޭ ހާލުގައި ވެސް ދައްކަމުން ގެންދެއެވެ. ނަތީޖާއަކަށް ވަނީ އެއް ވާހަކަ އެއް، އެއް ހާސް ގޮތަށް ދެކެވެމުން ދާއިރު ވެސް، ކަން ހިނގި ގޮތް އޭގައި ނުހިމެނި، އޮޅުންބޮޅުން ގަނޑެއްގެ ތެރޭގައި މީހުންނަށް ތިބެން ޖެހުމެވެ. ކުށެއް ނެތް މީހުންނާމެދު އެތައް ބަޔެއްގެ ހިތުގައި ނަފުރަތު އުފެދި، ބަދުދުޢާތައް ކުރެވެމުން ދިޔުމެވެ. މި ކަމާމެދު ކޮންމެ ފަރުދަކު ވެސް ވިސްނާށެވެ! މީހަކު އައިސް ދައްކާހައި ވާހަކައެއް ގަބޫލު ނުކުރާށެވެ! އަދި އެ ވާހަކަ ދެވަނަ މީހެއްގެ ގާތުގައި ނުދެއްކުމަކީ ވެސް އެންމެ ބުއްދިވެރި ގޮތްކަމަށް ބަލާށެވެ! ދައްކައިފި ނަމަ ގިނަ ފަހަރަށް ވާހަކައަށް އަންނާނީ ކޮންމެވެސް ކަހަލަ އުނި އިތުރެކެވެ. އެ ވާހަކައިގެ އައު “ވާރޝަނެއް” އުފެދުން ނޫން ގޮތެއް ނުވާނެއެވެ. ނަތީޖާއަކަށް ވާނީ ކޮންމެވެސް ބައެއްގެ މަސްލަޙަތަށް އެކަމުގެ ސަބަބުން އަސަރުކުރުމެވެ. ބަޔަކު މީހުން ތިމާއާ މެދު ހިތްނުބައިވުމެވެ. އެހެންކަމުން އެންމެ ބުއްދިވެރީ، ބުނި ބުންޏޯގެ އޮއިވަރުގައި ނުޖެހުން ނޫންތޯއެވެ!